Obxectivos e actividades

 

 “UNHA BOA MORTE PARA TOD@S”

O programa que presentamos, “unha boa morte para tod@s”, engloba varios servizos

diferenciados, como son o apoio e acompañamento a persoas terminais; apoio ao dó

(que pode darse en circunstancias en apariencia afastadas das habituais, como en caso

de perda por aborto -véxase aquí esta referencia: TESIS VBM.doc 1-); formación en

materia de morte e dó; e información, orientación e asesoramento en dereitos sanitarios

e documento de instrucións previas, entre outros.

En Eomaia, entendemos que a morte é un proceso natural que provoca medo, confusión,

dor e sufrimento na meirande parte dos casos, polo que cremos que debe ser tratado ou

apoiado dende unha perspectiva INTEGRAL e INDIVIDUALIZADA. Isto é, tendo en conta

os aspectos físicos, psicolóxicos, filosóficos, espirituais, sociais e económicos da persoa

en concreto que vive o proceso.

Todos os servizos do programa están orientados a facilitar e aliviar o proceso de final

da vida (ou morte); garantir a autonomía persoal e o dereito á autodeterminación en

todo momento; facilitar a execución das actividades necesarias (diarias ou

excepcionais) para que o anterior sexa unha realidade. Ou dito doutro xeito: mellorar a

calidade de vida no proceso de morte das persoas protagonistas e/ou da súa familia ou

seres queridos.

Coidamos que a atención e asistencia nos procesos de morte en si mesmos, non está

 contemplado de abondo nos servizos xerais de apoio ás persoas ou servizos sociais.

Semella que na nosa sociedade esquecemos que UNHA PERSOA QUE ESTÁ A VIVIR O

SEU PROCESO DE MORTE, AINDA ESTÁ VIVA E, XA QUE LOGO, É SUXEITO CON

CAPACIDADE XURÍDICA PLENA (e capacidade de obrar mentres non se dea o caso de

que esta non lle sexa retirada xudicialmente). Concretamente, por moito que unha persoa

teña contados os seus días ou horas, mentres estea viva, permanece o seu dereito á

dignidade, á autonomía e á autodeterminación persoal, entre outros dereitos universais.

Actualmente, no noso pais non existe un regulamento xurídico específico para o tipo de

servizos que presentamos neste programa, que poderían definirse como servizos de

apoio, asistencia e orientación nos procesos de morte. Porén, deberemos

referenciarnos noutras actividades que si o teñen, por exemplo, as relacionadas coa

dependencia, ou os servizos asistenciais no fogar, coas que compartimos algunas das

intervencións ou perfís de usuarias, xa que o proceso de morte conleva normalmente

(que non sempre) unha situación de dependencia, e moitas das intervencións realízanse

no eido asistencial a domicilio.

O noso programa diferénciase dos anteriores porque se centra só no proceso de morte,

non noutros momentos da vida, a pesar de que exista necesidade asistencial no domicilio,

necesidade de acompañamento, dependencia, etc.

Por outra banda, o proceso de morte pode darse con ou sen situación de dependencia; e

pode darse no eido domiliciliario ou hospitalario; ou poden existir ou co-existir outras

circunstancias propias en cada persoa.

Entendemos que esta falta de regulamento específico de servizos asistenciais ao final da

vida é resultado dun proceso cultural no noso país, e que, dada a evolución social e o

exemplo doutros paises de referencia, logo se irán instaurando normativas propias e

axeitadas tamén no noso. Ata o de agora, aquí, a morte só estaba a ser atendida a

través de dúas vertentes: a relixiosa (presenza dun cura nos últimos momentos da vida) e

a médica. É unha realidade que isto é absolutamente insuficiente para garantir unha

boa morte, e provoca que cheguemos á conclusión tan xeralizada socialmente de que “no

noso país mórrese mal”.

En canto aos servizos relixiosos, no noso país non todas as persoas pertencen a un credo en concreto

ou teñen a posibilidade de acceder á asistencia correspondente ao seu particular . En todo caso,

dita asistencia céntrase únicamente no plano espiritual, quedando o

resto dos planos desatendidos. En canto aos servizos médicos, estes céntranse

tradicionalmente na curación e no mantemento da vida, e non en facilitar o propio proceso

de morte; actualmente, os servizos de coidados paliativos están a cubrir a carencia

existente ata o momento (e identificada no código deontolóxico médico) de aliviar (cando

xa non é posible curar). Pero unha vez máis, estes servizos só tratan o plano físico da

persoa que morre, e ainda queda moito por facer neste terreo, xa que, por exemplo, non

existe formación concreta sobre o proceso de morrer dende unha prespectiva integral

para os profesionais de paliativos, carecendo mesmo de formación e, ás veces

información, sobre algo tan básico como o Documento de Instrucións Previas, garante da

vontade do paciente ao final da vida. Isto refléxase na realidade de que Galicia é a

segunda comunidade autónoma onde menor cantidade de documentos de instrucións previas se

subscribiron, a pesar de dispoñer dunha das primeiras normas reguladoras do Estado (Lei

5/2015, de 26 de junio, de dereitos e garantías da dignidade das persoas enfermas

terminais).

Con este programa, dende Eomaia tentamos cubrir estas carencias de servizos

específicos e enfocar o proceso da morte dende un plano integral da persoa, atendendo a

todo o espectro do seu ser vital. Isto farémolo mediante servizos directos da nosa

entidade (en colaboración ou mediación cos profesionais adecuados en cada caso),

poñendo a disposición das persoas usuarias aquelas ferramentas e accións necesarias

para facilitarlles o transo.

O asesoramento, o acompañamento, a asistencia e a formación son as palabras chave do

noso proxecto.

Por tanto, teremos que recurrir a diversa lexislación que poida resultar un referente á hora

de establecer unha norma de funcionamento que regule os servizos e actividades que

realizamos.

Así, unha das principais normas de referencia sería a correspondente á actividade de

axuda no fogar.

O programa de axuda no fogar guíase polo establecido na Orde do 22 de xaneiro de

2009, pola que se regula o servizo de axuda no fogar, polo Decreto 254/2011, do 23 de

decembro, que regula o réxime de rexistro, autorización, acreditación e a inspección dos

servizos sociais en Galicia, así como polo establecido na lei 13/2008,de 3 de decembro,

de servizos sociais de Galicia.

O servizo de axuda no fogar ten por obxecto prestar un conxunto de atencións ás persoas

no seu domicilio, dende unha perspectiva integral e normalizadora, naquelas situacións en

que teñan limitada a súa autonomía persoal ou nos casos de desestruturación familiar.

Tamén poderemos referenciarnos na normativa sobre dependencia, concretamente, na

Lei 39/2006 de promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de

dependencia.

Por outra banda, existe unha figura que, malia ser unha realidade social, no noso país

ainda non está reglada, e que puidera encaixar, en parte, na actividade principal obxecto

deste programa: o asistente persoal. O asistente persoal xurde como ferramenta

humana para proporcionar unha maior igualdade de oportunidades ás persoas que teñan

limitadas as súas capacidades por condicionantes físicos ou psíquicos, ou no caso que

nos ocupa, polo achegamento da morte. A asistencia persoal é unha axuda entre persoas, na

que se distinguen nitidamente os roles de persoas con limitacións funcionais ou emocionais

(diferentes graos ou estados de medo á morte neste caso) que reciben a asistencia e teñen

o control na toma de decisións, e a persoa que exerce a asistencia persoal. A existencia

da persoa asistente persoal baséase no desexo da persoa con limitacións funcionais ou

emocionais de controlar a súa propia vida e morte e de vivir o proceso coa dignidade que

conleva estar en igualdade co resto da cidadanía.

Seminario Morte Perinatal

Seminario Morte Perinatal

Jillian Cassidy, cofundadora e presidenta da Fundación Umamanita e coautora da “Guía para la atención a la muerte perinatal y neonatal”,  impartirá un seminario sobre o tema deste título, o 21 de novembro vindeiro entre as 10 da mañá e as 20 horas a través... leer más
Seminario sobre Documento de Instrucións Previas (DIP)

Seminario sobre Documento de Instrucións Previas (DIP)

O 18 de outubro de 2017, Raquel Freiría Mato impartirá un seminario sobre o DIP. Será en rúa Fontiñas, 27, en Santiago de Compostela. A data límite de inscrición, a través dos tfnos. 698 173 740, 881 973 068 ou ben no correo-e fundacioneomaia@gmail.com,  é o 16 de... leer más
Acompañamento na morte

Acompañamento na morte

Xornadas de reflexión e experiencia sobre a morte  e o acompañamento, o 18 de outubro de 17:30 a 19:30, e o 21  de novembro de 10 a 20 horas (xornada dun día completo), no local de Rúa Fontiñas , 27, en Santiago de Compostela. Na primeira data, sobre o Documento de... leer más
Share This